Co roku w Polsce dwa razy przestawiamy zegarki, choć od lat słyszymy, że to się wkrótce skończy. Poniżej znajdziesz dokładne daty najbliższych zmian czasu, wyjaśnienie, jak działa unijna reguła „ostatniej niedzieli”, oraz aktualny stan prac nad zniesieniem zmiany czasu w Unii Europejskiej.
Najbliższe zmiany czasu: daty i godziny
W Polsce obowiązują dwa czasy: czas środkowoeuropejski (CET, UTC+1), nazywany potocznie zimowym, oraz czas środkowoeuropejski letni (CEST, UTC+2). Przejście między nimi odbywa się w nocy z soboty na niedzielę, żeby jak najmniej zakłócać pracę i komunikację.
| Zmiana | Data | Co się dzieje z zegarem | Efekt |
|---|---|---|---|
| Na czas zimowy 2026 | niedziela, 25 października 2026 | o 3:00 cofamy zegar na 2:00 | doba ma 25 godzin, śpimy godzinę dłużej |
| Na czas letni 2027 | niedziela, 28 marca 2027 | o 2:00 przesuwamy zegar na 3:00 | doba ma 23 godziny, śpimy godzinę krócej |
| Na czas zimowy 2027 | niedziela, 31 października 2027 | o 3:00 cofamy zegar na 2:00 | doba ma 25 godzin |
Warto wiedzieć, że moment przełączenia jest wyznaczony w czasie uniwersalnym: w całej Unii Europejskiej zmiana następuje równocześnie o godzinie 1:00 UTC. W Polsce oznacza to 2:00 czasu zimowego, który w tej chwili staje się 3:00 letniego (wiosną), albo 3:00 czasu letniego, który cofa się do 2:00 zimowego (jesienią). Dzięki temu rozkłady lotów, pociągów i transmisje między krajami pozostają spójne.
Jak wyznaczana jest data zmiany?
Reguła jest prosta i stała od 1996 roku w całej Unii: czas letni zaczyna się w ostatnią niedzielę marca, a kończy w ostatnią niedzielę października. Podstawą jest dyrektywa 2000/84/WE, a w Polsce jej zapisy wprowadzają przepisy krajowe, w tym rozporządzenie ministra właściwego do spraw gospodarki. Dlatego nie trzeba co roku sprawdzać ogłoszenia: wystarczy ustalić, która niedziela jest ostatnia.
W 2026 roku ostatnią niedzielą października jest 25 października (kolejna niedziela, 1 listopada, już należy do listopada). W 2027 roku ostatnią niedzielą marca jest 28 marca. Przy okazji: w 2027 roku zmiana jesienna wypadnie 31 października, bo właśnie ta niedziela kończy miesiąc.
Co dzieje się z urządzeniami?
Telefony, komputery i większość zegarków inteligentnych przełączają się same, ponieważ pobierają czas oraz informacje o strefie czasowej z sieci. Ręcznie trzeba zwykle przestawić zegary w kuchenkach, piekarnikach, samochodach (w starszych modelach), budzikach elektronicznych, zegarach ściennych i niektórych sterownikach, na przykład w ogrzewaniu. Jeżeli nie jesteś pewien, czy Twoje urządzenie pokazuje dobrą godzinę, porównaj je z zegarem na stronie głównej serwisu. Jak włączyć automatyczne ustawianie czasu na komputerze lub telefonie, opisujemy w osobnym artykule: jak ustawić czas automatycznie w Windows, iPhonie i Androidzie.
Jeśli potrzebujesz budzika, który zadzwoni o właściwej godzinie także w noc zmiany czasu, sprawdź nasz budzik online. Działa on w oparciu o zegar systemowy przeglądarki, więc po automatycznej korekcie urządzenia będzie dzwonił zgodnie z nową godziną. Zwróć uwagę, że w nocy z 27 na 28 marca godziny 2:00–2:59 po prostu nie istnieją, więc alarm ustawiony na 2:30 nie zadzwoni w tym dniu o oczekiwanej porze.
Dlaczego w ogóle zmieniamy czas?
Pomysł pochodzi z początku XX wieku. Chodziło o to, by lepiej wykorzystać światło dzienne latem i ograniczyć zużycie energii na oświetlenie. Po raz pierwszy na szeroką skalę czas letni wprowadzono w 1916 roku w Niemczech i Austro-Węgrzech, a wkrótce potem w wielu innych krajach. Kryzys naftowy w latach 70. dał mu drugie życie. Szczegółowo opisujemy to w artykule czas letni i zimowy: historia w Polsce.
Dziś argumenty energetyczne są dyskusyjne: oszczędności na oświetleniu bywają równoważone przez większe zużycie energii na klimatyzację i ogrzewanie, a badania nie dają jednoznacznych wyników. Pojawiają się też głosy lekarzy o krótkotrwałych zaburzeniach rytmu dobowego po przestawieniu zegarów. Z drugiej strony część branż, na przykład turystyka i handel, ceni dłuższe letnie wieczory.
Czy UE zniesie zmianę czasu?
Krótko: na razie nie. Oto najważniejsze fakty z dotychczasowego przebiegu prac:
- 12 września 2018 – Komisja Europejska zaproponowała dyrektywę, która kończyłaby obowiązkową sezonową zmianę czasu w Unii i wprowadzała system powiadamiania, gdyby kraj chciał zmienić swój czas standardowy.
- marzec 2019 – Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko, popierając zniesienie zmiany czasu od 2021 roku.
- od 2019 roku – Rada Unii Europejskiej, czyli rządy państw członkowskich, nie uzgodniła wspólnego stanowiska. Do porozumienia potrzebna jest większość kwalifikowana, a kraje mają różne interesy: inaczej widzą sprawę państwa na zachodnich, a inaczej na wschodnich krańcach strefy czasowej.
Według informacji na stronie Rady UE nie ma żadnej przyjętej decyzji ani terminu, a obecny system z jednogodzinną zmianą dwa razy w roku nadal obowiązuje. Wniosek nie został formalnie wycofany, ale utknął w impasie, który trwa już kilka lat. W międzyczasie pojawiały się inicjatywy kolejnych prezydencji i rządów, by wrócić do tematu, lecz przepisy się nie zmieniły. Dlatego do czasu ogłoszenia nowych regulacji należy zakładać, że zmiana czasu odbędzie się zgodnie z opisanym wyżej harmonogramem.
Główny spór: jaki czas zostawić na stałe?
Nawet gdyby kraje zgodziły się znieść zmianę, musiałyby ustalić, który czas pozostanie: „zimowy” (UTC+1 w Polsce) czy „letni” (UTC+2). Dla nas stały czas letni oznaczałby jasne wieczory latem, ale bardzo późne wschody słońca zimą, nawet po godzinie 8:00 na wschodzie kraju. Stały czas zimowy dawałby wcześniejsze poranki, ale latem słońce zachodziłoby już około 20:00. Skoro sąsiednie kraje mogłyby wybrać różnie, obawiano się chaosu, na przykład różnicy godziny między Polską a Niemcami przez całe lato. To jeden z powodów, dla których sprawa tak długo stoi w miejscu.
Jak przygotować się do zmiany czasu?
- Sprawdź, które urządzenia w domu wymagają ręcznego przestawienia (piekarnik, zegar w aucie, zegarki mechaniczne).
- Wieczorem przed zmianą ustaw ręcznie te zegary, które nie robią tego same, albo zrób to rano.
- Nie planuj nocnych zadań (kopie zapasowe, harmonogramy serwerów) na godziny 2:00–3:00, bo wiosną ta godzina nie istnieje, a jesienią występuje dwa razy.
- Porównaj godzinę na swoim urządzeniu z wzorcem, na przykład z naszym zegarem na cały ekran.
Przypominamy, że nasz serwis ma charakter informacyjny i jest nieoficjalny; nie jest powiązany z administracją publiczną. Obowiązujące przepisy o czasie urzędowym znajdziesz w oficjalnych aktach prawnych, a szczegóły dotyczące stref czasowych w innych miejscach świata w sekcji strefy czasowe. Więcej o samej zmianie, w tym o tym, jak wygląda to w wybranych krajach, znajdziesz na stronie zmiana czasu.